Mất cân bằng nội tiết tố nữ - Nguyên nhân và cách cân bằng

10/12/2019 Lê Anh Quang
Mất cân bằng nội tiết tố nữ - Nguyên nhân và cách cân bằng

Nồng độ estrogen (nội tiết tố nữ) của phụ nữ thường dao động từ 50 - 400pg/ml (picogram/mililit). Nếu hàm lượng dưới 100pg/ml có nghĩa là cơ thể

bạn đang bị thiếu hụt estrogen, còn trên 400pg/ml có nghĩa là bạn đang bị dư thừa nội tiết tố. Cả 2 trường hợp đều gây ra những tác hại ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của phụ nữ.

1. Mất cân bằng nội tiết tố nữ là gì?

Mất cân bằng nội tiết tố là tình trạng cơ thể có quá nhiều hay quá ít một hay nhiều loại hormone.

Hormone là hóa chất được sản xuất bởi các tuyến trong hệ thống nội tiết. Hormone đi vào dòng máu đến các mô và cơ quan. Hormone rất quan trọng để điều chỉnh hầu hết các quá trình chính diễn ra trong cơ thể.

Để biết được mình có bị mất cân bằng nội tiết tố hay không, bạn phải đến bệnh viên hoặc các phòng khám để Xét nghiệm nội tiết tố nữ.

2. Nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố

Mất cân bằng nội tiết tố có thể xảy ra khi các tuyến nội tiết hoạt động không như bình thường.

Các tuyến nội tiết là các tế bào chuyên sản xuất, lưu trữ và giải phóng hormone vào máu. Có một số tuyến nội tiết nằm khắp cơ thể kiểm soát các cơ quan khác nhau.

2.1. Do tuổi tác

Nguyên nhân mất cân bằng estrogen theo độ tuổi

Trung bình cứ 10 năm thì giảm 15%, sự giảm sút trở nên nghiêm trọng sau tuổi 30, và đến khi 50 tuổi thì chỉ còn 10% so với thời trẻ.

Khi bước vào tuổi dậy thì, buồng trứng của phụ nữ phát triển và bắt đầu sản xuất Estrogen Hoàng thể tiết ra Progesterone và Estrogen kích thích rụng trứng dẫn đến hiện tượng nguyệt san theo chu kỳ. Trong giai đoạn này chu kỳ kinh nguyệt có thể chưa đều đặn do khả năng tiết nội tiết tố trong cơ thể chưa thực sự ổn định.

Sau tuổi 30, cơ thể phụ nữ có nhiều sự thay đổi rõ rệt, chức năng buồng trứng đã bắt đầu bước vào giai đoạn suy giảm do đó, hàm lượng nội tiết tố nữ estrogen cũng suy giảm theo.

Đặc biệt sau khi sinh con, hàm lượng Estrogen bị suy giảm một nửa sau khi tăng lên đột biến trong thời thai kỳ. Quãng thời gian phụ nữ cho con bú, thì hàm lượng prolactin được tăng bài tiết điều này khiến hàm lượng Estrogen suy giảm hơn nữa dẫn đến chu trình tạo trứng và sự rụng trứng cũng bị suy giảm.

Đến tuổi 40, nội tiết tố estrogen trong cơ thể phụ nữcó sự thay đổi và dần giảm sút nghiêm trọng. Và sau tuổi 50, buồng trứng gần như bị suy giảm hoàn toàn chức năng và không còn sản sinh nội tiết tố nữ, đó là giai đoạn phụ nữ bị mãn kinh.

2.2. Do sử dụng thuốc đặc biệt là thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai là 1 loại thuốc bao gồm các hormone tổng hợp giúp bạn tránh thai.

Cơ chế tác dụng của thuốc tránh thai là làm dày lớp dịch nhày cổ tử cung, gây khó khăn cho tinh trùng khi xâm nhập vào sâu trong tử cung. Nó có tác dụng ngăn sự rụng trứng, làm thay đổi dịch nhày của cổ tử cung khiến tinh trùng khó đi vào tử cung. Đồng thời, thuốc cũng làm cho nội mạc tử cung mỏng đi, khiến trứng không thể làm tổ.

Sử dụng thuốc tránh thai làm mất cân bằng nội tiết tố

Nếu lạm dụng thuốc tránh thai không chỉ gây ra các tác dụng phụ thấy ngay mà còn làm suy giảm chức năng buồng trứng, có thể gây mất cân bằng nội tiết tố, nguy hiểm hơn có thể dẫn đến vô sinh.

Ngoài ra, do lối sống sinh hoạt, các thói quen không tốt: thức khuya, sử dụng nhiều chất kích thích, stress, căng thẳng, …. cũng là các nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố.

Bạn có thể tìm hiểu rõ hơn về các thói quen sinh hoạt, lối sống có thể dẫn đến mất cân bằng nội tiết trong bài viết: Cảnh báo! Những thói quen hàng ngày gây mất cân bằng nội tiết tố.

2.3. Do cắt buồng trứng, teo buồng trứng

Hệ trục: Não bộ - Tuyến yên – buồng trứng điều khiển quá trình sản xuất hormone nội tiết tố và buồng trứng là nơi trực tiếp sản sinh. Do vậy trong trường hợp phụ nữ được bác sĩ chỉ định cắt một hoặc 2 bên buồng trứng thì sẽ kéo theo lượng estrogen bị suy giảm hoặc không sản xuất nữa.

Ngoài ra, một số bệnh lý, thói quen lối sống và các yếu tố môi trường cũng có thể đóng một vai trò trong mất cân bằng nội tiết tố. Nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố bao gồm:

  • Căng thẳng mãn tính hoặc cực đoan
  • Tiểu đường type 1 và type 2
  • Tăng đường huyết (sản xuất quá mức glucagon)
  • Hạ đường huyết
  • Tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp)
  • Tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp)
  • Sản xuất quá mức hoặc thiếu hormone tuyến cận giáp
  • Chế độ ăn uống nghèo nàn và dinh dưỡng kém
  • Thừa cân
  • Thay thế nội tiết tố hoặc sử dụng thuốc tránh thai
  • Mất cân bằng nội tiết tố có thể do bệnh suy giáp
  • Lạm dụng thuốc steroid đồng hóa
  • Khối u tuyến giáp (solitary thyroid nodules)
  • Hội chứng Cushing (nồng độ hormone cortisol cao)
  • Bệnh Addison (nồng độ cortisol và aldosterone thấp)
  • Khối u lành tính và u nang (bao chứa đầy chất lỏng) ảnh hưởng đến tuyến nội tiết
  • Hóa trị và xạ trị
  • Tiếp xúc với độc tố, chất ô nhiễm và hóa chất gây rối loạn nội tiết, bao gồm thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ.
  • ....

3. Biểu hiện của mất cân bằng nội tiết tố nữ

3.1. Kinh nguyệt không đều

Hầu hết chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ đều kéo dài từ 21 đến 35 ngày. Nếu kỳ kinh nguyệt của bạn không đến vào cùng một thời điểm của mỗi tháng, hoặc kinh nguyệt không đến trong vài tháng, thì có nghĩa rằng nồng độ của một số loại hóc môn nhất định trong cơ thể bạn quá cao hay thấp (như estrogen và progesterone). Nếu bạn đang trong độ tuổi từ 40 đến 50 – nguyên nhân có thể là do thời kỳ tiền mãn kinh. Nhưng chu kỳ kinh nguyệt không đồng đều cũng có thể là một triệu chứng của các vấn đề về sức khoẻ như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Các bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp bạn tìm ra nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.

3.2. Vấn đề với giấc ngủ

Nếu như bạn không ngủ đủ giấc, hoặc giấc ngủ của bạn không đạt chất lượng, thì mất cân bằng hormone có thể là nguyên nhân. Progesterone, một loại hóc môn sản sinh bởi buồng trứng, giúp bạn đi vào giấc ngủ. Nếu nồng độ progesterone của bạn thấp hơn bình thường, thì bạn sẽ khó có thể bắt đầu một giấc ngủ và giữ nó sâu. Nồng độ Estrogen thấp có thể kích hoạt các cơn nóng bừng hoặc đổ mồ hôi đêm, những triệu chứng này khiến bạn khó đi vào giấc ngủ.

3.3. Mụn kéo dài

Việc nổi mụn ở trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt của bạn là chuyện bình thường. Nhưng khi mụn không ra đi sau đó thì đây có thể là một triệu chứng của các vấn đề về hóc môn. Sự dư thừa của hormone Androgen (tiếng Hy Lạp có nghĩa là “người đàn ông”, là loại hóc môn có ở cả hai giới) có thể khiến các tuyến dầu của bạn hoạt động quá tải. Androgen còn ảnh hưởng đến các tế bào da ở trong và xung quanh nang lông của bạn. Cả hai điều trên đều khiến các lỗ chân lông của bạn bị tắc nghẽn và gây ra mụn.

3.4. Các vấn đề về tiêu hoá

Đường ruột của bạn được bao bọc bởi các tế bào nhỏ được gọi là thụ thể, chúng phản ứng với estrogen và progesterone. Khi nồng độ của những hóc môn này cao hay thấp hơn mức bình thường, bạn sẽ có thể nhận thấy những biến đổi khi tiêu hoá thức ăn.

Đó là lý do tại sao tiêu chảy, đau dạ dày, đầy hơi và buồn nôn có thể tăng lên hoặc trở nên tồi tệ hơn ở trước và trong kỳ kinh nguyệt. Nếu bạn gặp vấn đề tiêu hóa cũng như các vấn đề về mụn trứng cá và mệt mỏi, nồng độ hormone của bạn có thể đang giảm xuống.

3.5. Liên tục cảm thấy mệt mỏi

Bạn thấy mệt mọi lúc? Chứng mệt mỏi là một trong những triệu chứng thông thường nhất của sự mất cân bằng hóc môn. Nồng độ progesterone cao quá mức có thể khiến bạn buồn ngủ. Và nếu tuyến giáp của bạn – tuyến có hình bướm ở trong cổ - tiết ra quá ít hormone tuyến giáp, nó sẽ khiến bạn mất đi năng lượng. Xét nghiệm chức năng tuyến giáp sẽ chỉ ra có phải nồng độ loại hóc môn này của bạn quá thấp hay không. Nếu nồng độ hormone tuyến giáp thật sự thấp, bạn nên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa và tiến hành điều trị.

3.6. Thay đổi tâm trạng và trầm cảm

Những nhà nghiên cứu nghĩ rằng những sự sụt giảm hay thay đổi nhanh chóng trong nồng độ của các hóc môn gây ra sự ủ rũ và buồn chán. Estrogen ảnh hưởng đến các chất hoá học chính của não bộ như serotonin, dopamine và norepinephrine. Nhưng những hóc môn khác cũng dùng cùng đường dẫn với các chất dẫn truyền thần kinh, cũng đóng một vai trò lớn trong cảm xúc của bạn.

3.7. Cảm giác thèm ăn và sự tăng cân

Khi bạn cảm thấy buồn rầu hay cáu gắt, bởi nồng độ estrogen xuống thấp, bạn có thể sẽ thèm ăn hơn. Đó có thể là lí do tại sao việc sụt giảm của hóc môn liên quan đến sự tăng cân. Giảm nồng độ estrogen cũng tác động đến nồng độ leptin của cơ thể, loại hóc môn giúp điều chỉnh lượng thức ăn được hấp thụ.

3.8. Khô âm đạo

Việc thỉnh thoảng phụ nữ gặp triệu chứng này là điều bình thường. Nhưng nếu bạn thường thấy âm đạo của bạn khô và khó chịu, thì nguyên nhân có thể là do sự sụt giảm estrogen. Hóc môn này giúp các mô của âm đạo ẩm ướt và dễ chịu. Khi lượng estrogen sụt giảm vì sự mất căn bằng, nó sẽ gây giảm lượng dịch âm đạo, cũng như khiến âm đạo quá chật.

3.9. Mất đi ham muốn tình dục

Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng testosterone là loại hóc môn của đàn ông, nhưng cơ thể nữ giới cũng sản sinh ra loại hóc môn này. Nếu nồng độ testosterone này thấp hơn bình thường, thì ham muốn tình dục sẽ bị giảm đi.

3.10. Những sự thay đổi ở vú

Một sự sụt giảm estrogen khiến mật độ của các mô vú giảm. Và sự gia tăng của loại hóc môn này sẽ làm các mô vú dày lên, tạo nên sự xuất hiện của các khối u và u nang. Thăm khám bác sĩ chuyên khoa rất cần thiết nếu bạn nhận thấy bất kì sự thay đổi nào ở vú.

3.11. Những cơn đau đầu

Rất nhiều nguyên nhân gây đau đầu. Nhưng với nhiều phụ nữ, sự sụt giảm estrogen chính là thủ phạm. Đó là lý do tại sao phụ nữ thường phải trải qua những cơn đau đầu ngay trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt, khi lượng estrogen bị suy giảm. Những cơn đau đầu đều đặn hoặc xuất hiện vào cùng một khoảng thời gian mỗi tháng có thể là bằng chứng dẫn đến kết luận rằng lượng hóc môn estrogen đang thay đổi.

4. Tác hại của mất cân bằng nội tiết tố nữ

4.1. Sức khỏe suy giảm, nguy cơ ung thư cao

Suy giảm nội tiết tố nữ khiến sức đề kháng của chị em cũng bị giảm dần. Đây là nguyên nhân khiến chị em hay bị ốm vặt, mệt mỏi, thiếu sức sống.

Ngoài ra, nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa, ung thư liên quan đến phụ nữ: ung thư vú, ung thư cổ tử cung cũng sẽ tăng cao.

Tác hại và nguy cơ của mất cân bằng nội tiết tố nữ

4.2. Nguy cơ vô sinh

Estrogen giúp làm điều chỉnh dòng chảy và độ dày của dịch tiết niêm mạc tử cung. Điều này giúp tăng cường sự di chuyển của tế bào tinh trùng đến trứng thuận lợi cho quá trình thụ tinh.

Mất cân bằng nội tiết tố sẽ dẫn tới:

Rối loạn rụng trứng: Nếu trong thời gian dài không rụng trứng quá trình trao đổi chất sẽ bị rối loạn, nội mạc tử cung tăng sản, không có đối kháng theo chu kỳ của progesteron rất dễ xuất hiện ung thư nội mạc tử cung hoặc ung thư vú. Đây là một yếu tố tăng nguy cơ vô sinh.

Rối loạn nội tiết làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: Trong thời kỳ hoàng thể bị thiếu và thời kỳ hoàng thể ngắn có thể dẫn đến nội mạc tử cung phát triển không tốt làm cản trở sự rụng trứng hoặc dù trứng có được thụ thai thành công thì cũng dễ bị sẩy thai sớm.

Rối loạn nội tiết dẫn đến phát sinh các loại bệnh về tuyến giáp (cường giáp), thận, tuyến yên cũng dẫn đến vô sinh: Những rối loạn về nội tiết tố này là tương đối nguy hiểm bởi chúng có thể gây ra nhiều biến chứng khó lường đến hệ thống sinh sản của phụ nữ, đặc biệt có một số trường hợp có thể dẫn tới vô sinh.

4.3. Nguy cơ loãng xương, mắc các bệnh về tim mạch

Nội tiết tố suy giảm có thể dẫn đến giảm sự gắn kết, giảm khả năng hấp thụ canxi vào xương dần dần gây loãng xương thậm chí mất xương, các triệu chứng của thoái hóa xương khớp phát triển: đau mỏi các khớp, cột sống thắt lưng…

Ngoài ra, nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch: Tăng huyết áp, tăng bệnh mạch vành, tăng nguy cơ huyết khối cao gấp 2-4 lần so với người chưa mãn kinh.

4.4. Ảnh hưởng trực tiếp đến hạnh phúc gia đình

Khô hạn khi quan hệ, suy giảm ham muốn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vợ chồng và hạnh phúc gia đình.

làm sao để cân bằng nội tiết tố nữ
Uống gì để cân bằng nội tiết tố
Bài tập cân bằng nội tiết tố nữ

Kết luận: Nội tiết tố Estrogen đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe phụ nữ, vì vậy việc bổ sung và cân bằng nội tiết tố Estrogen là điều bạn thật sự phải quan tâm.

Ngoài việc tạo thói quen, lối sống sinh hoạt khoa học, điều độ, hạn chế các chất kích thích, lựa chọn thực phẩm ăn hàng ngày thì cũng có một phương pháp bổ sung Estrogen đó là: liệu pháp thay thế hormone HRT. Đây là phương pháp bổ sung estrogen hóa tổng hợp có ưu điểm là nhanh, hiệu quả nhưng nếu sử dụng lâu dài sẽ gây rất nhiều hậu quả, quan trọng nhất là sẽ làm giảm chức năng của buồng trứng, dẫn tới buồng trứng khó sản sinh estrogen tự nhiên cho cơ thể.

Việc sử dụng các sản phẩm bổ sung nội tiết tố có nguồn gốc từ thiên nhiên như viên uống Hạnh Xuân là giải pháp an toàn, hiệu quả mà gần như không có tác dụng phụ.

Hạnh Xuân là viên uống đẹp da và cân bằng nội tiết tố giúp cải thiện tận gốc từ sâu bên trong cơ thể các vấn đề về sắc đẹp (làn da, vóc dáng), sức khoẻ và sinh lý nữ. Với công thức vượt trội, kết hợp cùng lúc 3 thành phần đặc biệt quan trọng cho phụ nữ: Sâm tố nữ, quả cây Trinh nữ, mầm đậu nành (trong đó hàm lượng sâm tố nữ lên tới 150mg) giúp bổ sung và cân bằng nội tiết tố hiệu quả, an toàn.

Bạn có thể tham khảo chi tiết về thành phần và công dụng của Hạnh Xuân  trong bài viết: Viên uống bổ sung nội tiết tố Hạnh Xuân.

Viết bình luận của bạn: